Wanda Baraniecka-Szaynok

Komendantka Przysposobienia Wojskowego Kobiet, lekarka, kapitanka Armii Krajowej, uczestniczka trzeciego powstania śląskiego

Urodziła się w 1889 roku we wsi Rudenka. W 1915 roku ukończyła gimnazjum Peretiatkowiczowej w Kijowie i rozpoczęła studia medyczne.

W 1918 roku wstąpiła do żeńskiego oddziału Polskiej Organizacji Wojskowej w Kijowie. Dwa lata później wyprowadziła się do Warszawy, gdzie studiowała i jednocześnie pracowała w wojskowym szpitalu w Piotrkowie Trybunalskim. 

W III powstaniu śląskim brała udział jako pomoc sanitarna, gdzie organizowała zaopatrzenie dla 2 Pułku Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Przeniosła się do Kędzierzyna, gdzie była organizatorką przenośnego punktu sanitarno-zaopatrzeniowego. 

Była również działaczką Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet oraz Komitetu Społecznego Przysposobienia Wojskowego Kobiet do Obrony Kraju. Objęła funkcję komendantki koła oraz instruktorki Przysposobienia Wojskowego Kobiet we Lwowie.

Podczas II Wojny Światowej została przydzielona jako lekarka batalionu Pomocniczej Służby Wojskowej Kobiet we Lwowie. Działała m.in. jako kurierka Oddziału II KG AK na Białoruś i Ukrainę, szkoliła patrole sanitarne, udzielała się w dziale kolportażu.

W 1943 roku została aresztowana w Kijowie, po czym została skierowana do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz-Birkenau, gdzie została przydzielona do pracy jako pielęgniarka. 

Rok później przeniesiono ją do obozu koncentracyjnego KL Ravensbrück, gdzie doczekała wyzwolenia obozu przez Amerykanów. 

Po wojnie wyprowadziła się do Anglii, gdzie pracowała w szpitalu w Chester. 

W 1966 roku wróciła do Polski, gdzie zaangażowała się w działalność Komitetu Opieki Społecznej. 

Została uhonorowana następującymi odznaczeniami: 

  • Krzyżem Niepodległości,
  • Śląską Wstęgą Waleczności i Zasługi I Klasy (1921),
  • Srebrnym Krzyżem Zasługi (1934),
  • Orderem Virtuti Militari V klasy,
  • Medalem Wojska (czterokrotnie).

Zmarła w 1971 roku. Została pochowana na Powązkach. 

Wandę Baraniecką-Szaynok do akcji #GigantkiNauki zgłosiła Monika.

Skip to content