Maria Zakrzewska

Urodzona w 1829 roku lekarka, feministka, abolicjonistka.

Była dzieckiem położnej i urzędnika, którzy uciekli z Polski podczas ostatniego rozbioru. Maria Zakrzewska była bardzo zdolną, odnoszącą sukcesy uczennicą – niestety jej ojciec nie pozwolił jej na zdobycie wykształcenia wykraczającego poza podstawowe. Po zakończeniu nauki Maria Zakrzewska postanowiła towarzyszyć swojej matce w praktyce położniczej. W ten sposób zapoczątkowane zostało jej zainteresowanie medycyną, a w szczególności położnictwem. Wielokrotnie aplikowała o przyjęcie do berlińskiej szkoły położniczej w szpitalu Royal Charite. Jej wytrwałością zafascynowany został wykładowca Joseph Schmidt, który postanowił zaoferować jej miejsce w szkole. Decyzji tej nie żałował – Maria Zakrzewska swoją wiedzą przyćmiewała pozostałych uczniów. Gdy w 1851 roku została absolwentką szkoły, dr Schmidt próbował mianować ją naczelną położną z tytułem profesorki. Do tej pory stanowisko to zostało zajmowane jedynie przez mężczyzn. Mimo protestów, Zakrzewska w wieku 22 lat zdobyła tę pozycję. Niestety po śmierci dr. Schmidta Maria Zakrzewska utraciła stanowisko.  

W 1853 roku wraz ze swoją siostrą przeprowadziły się do Nowego Jorku, gdzie mimo przeszkód, uzyskała dyplom lekarza. Pomimo swojego wysokiego wykształcenia, Maria Zakrzewska napotykała wiele przeszkód na drodze do uzyskania własnego gabinetu lekarskiego. Doświadczając wielu upokorzeń przeniosła się do Bostonu, gdzie zaproponowano jej tytuł profesorki położnictwa, kobiet i dzieci, i kierowanie nowym programem klinicznym w Boston Female Medical College.  

Kierowana chęcią udowodnienia równości pomiędzy kobietami a mężczyznami, Zakrzewska stworzyła Szpital dla Kobiet i Dzieci w Nowej Anglii. W szpitalu tym kobietom mogła zostać zapewniona opieka medyczna od lekarek ich własnej płci, szkolone tam były też pielęgniarki, oferowana była praktyka dla kobiet-lekarek. Był to również pierwszy szpital w Bostonie oferujący opiekę ginekologiczną i położniczą oraz pierwszy szpital w Ameryce, który oferował ogólną szkołę szkoleniową dla pielęgniarek. 

Maria Zakrzewska starała się o akceptację rówieśników i społeczeństwa poprzez przyjęcie do profesjonalnego towarzystwa medycznego. Do tego kroku została zachęcona przez jej zwolenników, którzy finalnie nie byli w stanie przegłosować jej przeciwników. Zakrzewska została odrzucona jedynie ze względu na płeć. 

Wraz z innymi kobietami wysłała list na Uniwersytet Harvarda z propozycją zaoferowania 50 000 $ w zamian za utworzenie programu medycznego dla kobiet. Harvard propozycję odrzucił, ale przyjęła ją inna uczelnia – John Hopkins University.  

Zakrzewska przeszła na emeryturę w 1890 roku. Dziewięć lat później główny budynek szpitala został przemianowany na “Gmach Zakrzewska”. Maria Zakrzewska zmarła w 1902 roku na zawał serca. Podczas jej służby koledzy i znajomi zebrali się, by złożyć hołd, czytając listy pożegnalne, które Zakrzewska z tej okazji napisała.

Marię Zakrzewską do akcji #GigantkiNauki zgłosiła Monika.

Skip to content