Maria Orwid

Wybitna profesorka psychiatrii specjalizująca się w psychoterapii dzieci i młodzieży i terapii rodzinnej.

Była założycielką oddziału dla kobiet na Akademii Medycznej w Krakowie. Specjalizowała się w badaniach nad psychicznymi skutkami przeżyć obozowych, prowadziła program terapeutyczny dla Dzieci Holokaustu. Uczestniczka wszystkich krakowskich Marszów Tolerancji, ocalała z Holokaustu. Urodziła się w 1930 roku w Przemyślu, w żydowskiej rodzinie. W dzieciństwie ojciec Marii kładł szczególny nacisk na edukację córki, pomimo iż rodzina matki miała bardziej konserwatywne podejście do wychowania kobiet, czemu dziewczynka ponoć głośno się sprzeciwiała. W czasie wojny jej rodzina trafiła do przemyskiego getta, z którego Maria wraz z rodzicami uciekła tuż przed likwidacją w 1942 r. Jej ukochany ojciec zmarł wkrótce z wycieńczenia. Po wojnie Maria wraz matką i ojczymem przeniosła się do Krakowa i poświęciła nauce: choć z początku myślała o studiach filozoficznych, za namową swojego przyjaciela Stanisława Lema rozpoczęła studia na krakowskiej Akademii Medycznej, gdzie trafiła pod skrzydła psychiatry Antoniego Kępińskiego. Będąc jedną z pierwszych psychiatrek w Polsce musiała mierzyć się z brakiem zaufania do swoich kompetencji ze strony środowiska. Z trudnościami spotkała się nawet w trakcie procesu habilitacyjnego.

Była pionierką badań nad skutkami psychicznymi doświadczeń obozowych wśród byłych więźniów obozów koncentracyjnych i ich rodzin a także reformatorką Kliniki Psychiatrycznej, gdzie wprowadziła zasady społeczności terapeutycznej, psychoterapii grupowej i indywidualnej. Specjalizowała się w psychiatrii dzieci i młodzieży, gdzie szczególną uwagę poświęcała relacjom młodych pacjentów z rodzinami. W 1978 założyła w Krakowie pierwszą w Polsce Klinikę Psychiatrii Dzieci i Młodzieży. Jako wykładowczyni Collegium Medicum UJ wychowywała kolejne pokolenia lekarek i lekarzy. Poza imponującą karierą naukową i zawodową nie brakowało jej również czasu na bogate życie towarzyskie – była ważną postacią krakowskiej bohemy intelektualno-artystycznej. Angażowała się także aktywnie w życie społeczności żydowskiej: prowadziła warsztaty terapeutyczne dla członków Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu, była członkinią Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie. Otwarcie mówiła o swojej tożsamości żydowskiej oraz lewicowych poglądach. Regularnie uczestniczyła w Marszach Tolerancji deklarując: „do końca życia będę przeciwstawiać się wszelkim przejawom totalitaryzmu i będę z nimi walczyła w taki sposób, jaki uważam za stosowny”. 

Aktywnie działała na forum międzynarodowym – miała swój udział w założeniu Polsko-Niemieckiego Towarzystwa Zdrowia Psychicznego, a potem Polsko-lzraelskiego Towarzystwa Zdrowia Psychicznego (była jego honorową przewodniczką). Orwid została też laureatką licznych nagród i odznaczeń. To dzięki jej staraniom udało się uzyskać tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata dla nieżyjącej już pani Teofíli Kic, która przechowywała ją i jej matkę w swoim mieszkaniu w Przemyślu, kiedy uciekły z getta. Maria Orwid opisała swoje dzieciństwo, czas zagłady i swoje życie zawodowe w wydajnej w 2006 roku książce „Przeżyć… I co dalej”. Zmarła 9 lutego 2009 roku, a 11 lutego została pochwana na nowym cmentarzu żydowskim przy ul. Miodowej w Krakowie. 

Marię Orwid do akcji #GigantkiNauki zgłosiła Ewa.

Skip to content