Maria Czaplicka

Etnografika, geografka i antropolożka. Członkini Królewskiego Towarzystwa Geograficznego.

Urodziła się w 1886 roku w Warszawie. Studia rozpoczęła na Uniwersytecie Latającym i Towarzystwie Kursów Naukowych. W 1910 roku otrzymała Stypendium Kasy im. Mianowskiego, dzięki któremu mogła kontynuować naukę w Wielkiej Brytanii. Studiowała na katedrze antropologii London School of Economics, a później na Uniwersytecie Oksfordzkim. To tam otrzymała stypendium wyprawę do Syberii, podczas której miała zdobyć informacje na temat plemion syberyjskich, a jej atutem była znajomość języka rosyjskiego. Rezultatem badań była książka Aboriginal Siberia, a Study in Social Anthropology, wydana w 1914 roku. Dzięki prostemu językowi została doceniona i stała się popularna również poza kręgami akademickimi.

Również w 1914 roku Czaplicka rozpoczęła drugą wyprawę na Syberię, wraz z zespołem badawczym i artystycznym muzeum Uniwersytetu Pensylwanii. Podczas podróży liczącej sobie prawie 5000 kilometrów, Czaplicka wykonała kilkaset fotografii, niezliczoną ilość notatek antropometrycznych i etnograficznych. Większość pamiątek z tej wyprawy znajduje się w Pitt Rivers Museum w Oxfordzie.

Po powrocie do Europy objęła posadę kierowniczki Katedry Antropologii na Uniwersytecie Oksfordzkim. Jej wykłady poświęcone były kulturze Europy Środkowej, Wschodniej i Syberii. Czaplicka wspierała organizacje społeczne w Polsce. W 1915 roku zdobyła ona jako druga osoba w Europie, i jedna z pierwszych na świecie doktorat z antropologii. W 1916 roku opublikowała dziennik podróży My Siberian Year, wydany rok później.

Jako jedna z niewielu kobiet została członkinią Królewskiego Towarzystwa Geograficznego. W tym samym roku otrzymała prestiżowe Stypendium Murchistona. Była także pierwszą stypendystką Polskiej Akademii Umiejętności. Niedługo potem została zwolniona ze stanowiska kierownika Katedry Antropologii. Czaplicka przyjęła ofertę objęcia posady w Instytucie Etnografii Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku, lecz nigdy jej nie zrealizowała. Ostatecznie została kierownikiem Instytutu Anatomii na Uniwersytecie w Bristolu.. Jednoroczny kontrakt zakończył się zwolnieniem. W wyniku załamania nerwowego Czaplicka popełniła samobójstwo, została postała pochowana w Oksfordzie.

Marię Czaplicką do akcji #GigantkiNauki zgłosił: Paulina i anonimowa osoba.

Skip to content