Bożena Stelmachowska

Etnografka, archeolożka, badaczka Pomorzan.

Gdy była małą dziewczynką, uwielbiała zimą o świcie wybiegać boso na świeży śnieg. Latem jej ulubionym zajęciem było pasanie gęsi. I choć przez całe życie kochała przyrodę, to jednak człowiek stał się centrum jej zainteresowań. Bardzo lubiła uczyć – jeszcze przed pierwszą wojną światową rozpoczęła tajne nauczanie dzieci. Już jako wykładowczyni każdą wolną chwilę, również prywatną, poświęcała studentom.

Po zakończeniu I wojny światowej studiowała archeologię i etnografię na Uniwersytecie Poznańskim. Kultura ludowa stała się jej pasją. Zafascynowanie Wybrzeżem i kulturą Kaszubów zaowocowało wieloma publikacjami naukowymi i popularnonaukowymi. Regularnie, wraz ze swoimi studentami, prowadziła badania terenowe na Pomorzu. Przez wiele lat pisywała felietony naukowe z zakresu etnografii, m.in. do „Kuriera Poznańskiego”.

Nieobce były jej też problemy emancypacji – we współtworzonej przez siebie „Gazecie dla kobiet”, tygodnikowi poświęconemu ruchowi kobiecemu, pisała w 1924 r.: „Dla każdej kobiety zawód w rękę, fachowe, odpowiednie wykształcenie i przyuczenie do pracy poważnej, by tym sposobem podniosło się znaczenie kobiety pracującej w społeczeństwie”.

Towarzyszką jej życia, od czasów studiów, była inna etnografka, Wanda Brzeska. Po śmierci Stelmachowskiej w 1956 r. napisała odręcznie jej biografię, liczącą ponad tysiąc stron.

Bożenę Stelmachowską do akcji #GigantkiNauki zgłosił Tymoteusz. Biogram opracowany przez członkinie Fundacji im. Julii Woykowskiej.

Skip to content